Kartacze – tradycyjny przepis krok po kroku | Jak zrobić kartacze z mięsem

Kartacze - danie z kuchni regionalnej - przepis

Kartacze - z litewskiego cepeliny, to potrawa regionalna, popularna w północno-wschodniej Polsce. Jest to rodzaj dużej, nadziewanej mięsem pyzy ziemniaczanej zrobionej z mieszaniny surowych i ugotowanych ziemniaków. 


To danie zna pewnie każdy kto mieszka w połnocno-wchodniej Polsce, albo bywał na wycieczkach na Litwie. Moja prababcia pracowała kiedyś w restauracji i przepis z którego tam korzystała, pozostał w naszej rodzinie na stałe. Osobiście nauczyłam się go od mojej babci, z którą bardzo często gotowałam na obiad domowe kartacze. To danie jest dość pracochłonne, ale smak rekompensuje poty wylane na ugotowanie go. 

Jak zrobić kartacze krok po kroku?

Składniki na kartacze (około 12-14 sztuk):

5 kg ziemniaków
około 6 szt. ugotowanych średniej wielkości ziemniaków
sól
pieprz
majeranek
czosnek
1 kg mięsa mielonego wieprzowego
4 cebule
mąka ziemniaczana
boczek na skwarki

Przygotowanie:

1. Surowe ziemniaki należy zetrzeć na tarce razem z 2 cebulami. 
2. Następnie należy odcisnąć starte ziemniaki z wody tak, aby pulpa nie była mokra. Osobiście nalewam masę ziemniaczaną na pieluchę tetrową i odciskam tak, aby była jedynie wilgotna. Wyciśniętą wodę z ziemniaków zostawić w naczyniu i poczekać, aż opadnie w niej krochmal. 
3. Ugotowane ziemniaki przecisnąć przez praskę. 
4. Następnie wyciśnięte ziemniaki połączyć z tymi ugotowanymi. Ważne! Gotowanych ziemniaków powinno być mniej więcej tyle ile zajmuje 1/4 ziemniaków wyciśniętych z wody. 
5. Do mieszanki ziemniaków surowych i ugotowanych dorzucić trochę soli i wrzucić krochmal (mąkę ziemniaczaną) która opadła na dnie naczynia z wyciśniętą wodą. Wodę wylać. 
6. Wszystko razem wymieszać na gładką masę - mieszanka nie powinna być zbyt mokra, więc jeśli mocno rozchodzi się w rękach, należy dodać trochę mąki ziemniaczanej. Z doświadczenia wiem, że wszystko zależy od ziemniaków, których używamy i nie zawsze jest to potrzebne. Osobiście rzadko ją dodaję - tylko w ostateczności.
7. Mięso mielone doprawić solą i pieprzem. Wycisnąć przez praskę dwa ząbki czosnku, zetrzeć do niego jedną cebulę. Dodać majeranek i wszystko dobrze wymieszać.
8. Zaczynamy formować kartacze. Nakładam na rękę trochę ciasta ziemniaczanego i rozpłaszczam go na wielkość swojej dłoni. Na środek nakładam porcję mięsa mielonego i ciasto zawijam tak, aby schować je w środku. Formuję owalny kształt i odkładam na stolnicę. 
9. W dużych garnkach gotuję wodę z dodatkiem soli, pieprzu ziarnistego, ziela angielskiego i liścia laurowego. Kiedy zaczyna się gotować wrzucam do niej uformowane wcześniej kartacze - jeden po drugim, nie pozwalając, aby woda przestała wrzeć. 
10. Kiedy wrzucimy wszystkie - zmniejszamy ogień i gotujemy. Do wody można dosypać odrobinę majeranku - ziemniak przechodzi wtedy ciekawym aromatem. 
11. Osobiście obserwuję kartacze co 5-10 minut, dobrze wyrobione ciasto nie powinno się rozwalać i po wypłynięciu gotuję je jeszcze około 20-30 minut. Pamiętajcie, żeby włączyć okap kuchenny, bo zapach będzie utrzymywał się w domu przez kilka dni. 
12. Zanim wyłączę garnek wyciągam jednego kartacza na próbę - przekrawam go na pół i sprawdzam czy mięso w środku jest dogotowane - jeśli tak, to garnki wyłączam i danie gotowe. 
13. Na nagrzaną patelnię wrzucam pokrojony w kostkę lub paski boczek. Smażę aż do zarumienienia, następnie dorzucam skrojoną w kostkę cebulkę i smażę do miękkości. Tak przygotowaną okrasą posypuję gotowe kartacze.

Gotowe!

Do kartaczy świetnie pasuje surówka z kiszonej kapusty z odrobiną oleju, soli, pieprzu, cebuli i cukru. 

Na Litwie jadłam kartacze polane słodką śmietaną i również smakowały bardzo dobrze.

Smacznego!

Kartacze - danie z kuchni regionalnej - przepis


Kartacze - danie z kuchni regionalnej - przepis


Kartacze - danie z kuchni regionalnej - przepis

P. S. Danie doskonale smakuje kolejnego dnia, pokrojone w plastry i odmażone na patelni 🤭 . Tak odgrzane kartacze smakują wyśmienicie z kubkiem mleka lub kwaśną śmietaną na talerzu.

Inne dania z ziemniaków z kuchni podlaskiej:

kartacze z mięsem przepis tradycyjny

kartacze z mięsem przepis tradycyjny


kartacze z mięsem przepis tradycyjny


Najczęściej zadawane pytania:

Ile czasu gotować kartacze?

Kartacze z mięsem najlepiej gotować około 30-40 minut. Czas gotowania kartaczy zależy od ich wielkości.


Dlaczego kartacze się rozpadają?

Najczęstszym powodem rozpadania się kartaczy jest złe przygotowanie masy ziemniaczanej. Powody są dwa - zbyt duża ilość ugotowanych ziemniaków lub zbyt słabe odciśnięcie tarkowanych. 


Czy można zamrozić kartacze?

Można. Moja babcia mówiła, że najlepiej mrozić je na surowo. W naszym domu jednak tego nie praktykowano. Najlepiej smakują świeżo ugotowane kartacze.


Jak przechowywać kartacze z mięsem?

Ugotowane kartacze trzymam w garnku w wodzie, w której się gotowały. Gdy ostygną, chowam garnki do lodówki.


Jak odgrzewać kartacze?

Kartacze odgrzewamy na dwa sposoby. Pierwszy - w garnku w wodzie, w której się gotowały, na małym ogniu. Drugi - wyjąć je z wody, pokroić w plastry i usmażyć na patelni.

Placek po węgiersku - przepis

Placek po węgiersku - przepis

Odkąd pamiętam, zawsze byłam fanką potraw z ziemniaków. Placka po węgiersku nauczył mnie robić mój tata - chociaż jest on trochę zmodyfikowany. Dziś postanowiłam się z Wami podzielić tym przepisem i mam nadzieję, że ktoś z Was skusi się go zrobić i podzieli się ze mną swoją opinią na jego temat.

Sos węgierki w swoim standardowym składzie nie posiada chyba marchewki. W moim domu jest ona dodawana praktycznie do każdej potrawy, tak więc w tym sosie również ją znajdziecie. Czemu o tym wspominam? Wiem, że znajdą się hejterzy, którzy zaraz wypomną mi, że przepis który prezentuję wcale nie jest przepisem na placka po węgiersku. 

Składniki:

Na placek:
Kilka surowych ziemniaków, dwie cebule, jajko, mąka, pieprz czarny mielony, sól, majeranek, mielony kminek.
Nie podaję konkretnych ilości, ponieważ nie wiem ile placków chcecie usmażyć. Średnio na około 10 ziemniaków daję dwie cebulę, jedno jajko i około 3-5 łyżek mąki. Przyprawiam do smaku. Ważne, żeby majeranku było sporo i był on widoczny i wyczuwalny. 
Na sos:
3 czerwone papryki, 1 papryka żółta, 3 marchewki, 1 korzeń pietruszki, 1 większa cebula, 3 ząbki czosnku, przecier pomidorowy, 1 kg łopatki wieprzowej, pieprz czarny ziarnisty, 2 liście laurowe, 2 szt. ziela angielskiego, sól, cukier, ostra papryka w proszku
Z tej ilości składników wychodzi zawsze spory garnek sosu, który starcza na około 6-8 placków.
Dekoracja:
śmietana kwaśna, natka pietruszki świeża.

Sposób przyrządzania:

Całość zaczynam przyrządzać od sosu, ponieważ jego zrobienie jest dość pracochłonne. Najpierw zaczynam od podpieczenia dwóch z trzech czerwonych papryk. Wkładam je do piekarnika i zapiekam do miękkości. W czasie, kiedy się pieką zaczynam rozprawiać się z mięsem. Łopatkę wieprzową kroję na kostkę średniej wielkości (wszystko zależy od upodobań). Podsmażam ją na gorącym oleju doprawiając pieprzem czarnym mielonym i odrobiną soli. Nastawiam spory garnek i wlewam do niego około litra wody (robię to na oko, tak aby zakryć mięso). Do wody wrzucam liść laurowy, ziele angielskie i pieprz ziarnisty, następnie wrzucam do niej mięso i powoli duszę. Kiedy papryka się upiecze - przekładam do pojemnika i blenduję ją. Odstawiam na bok.

Kiedy mięso zaczyna robić się miękkie zaczynam kroić w kostkę obrany wcześniej korzeń pietruszki, marchewki i cebulę. Wrzucam je do garnka z duszącym się mięsem oraz dodaję 2-3 łyżki przecieru pomidorowego. Kiedy warzywa z mięsem są odpowiednio miękkie, do sosu dodaję zblendowaną paprykę, resztę przypraw (paprykę ostrą, sól, trochę cukru) i zgniecione ząbki czosnku. Całość gotuję jeszcze kilka minut. 

Sos zawsze wychodzi bardzo gęsty, tylko raz zdarzyło mi się nalać za dużo wody i musiałam zaciągnąć go mąką, aby zgęstniał. Ogólnie tego unikam, ale chciałam go uratować, a nie miałam w domu więcej warzyw, które z pewnością by go zagęściły.

Kiedy sos jest gotowy biorę się za robienie placków. Przepisu na placki ziemniaczane chyba nie trzeba nikomu przedstawiać. Jeśli jednak jesteście ciekawi w jaki sposób je robię, to proszę.
Ziemniaki ścieram na tarce, odsączam je trochę z wody, a następnie dodaję do nich poszatkowaną cebulę, jajko, trochę mąki, dobrą garść majeranku, sól, pieprz do smaku i łyżeczkę mielonego kminku. Wszystko razem mieszam i smażę na gorącym tłuszczu. Od pewnego czasu dla ułatwienia, aby usmażyć placek wielkości patelni - robię to na patelni do naleśników - ma ona niższy rant dzięki czemu łatwiej mi przełożyć go na druga stronę - jeśli nie macie odpowiednich łopatek - pomóc sobie możecie większym talerzem. Kiedy placek usmaży się z dwóch stron wykładam go na talerz, polewam sosem, składam na pół i ponownie polewam sosem. Na wierzch nakładam jeszcze kwaśną śmietanę i posypuję to posiekaną natką pietruszki. Obiad gotowy!

Placek po węgiersku - przepis


Smacznego!

Instagram